Home / Meer info / Schoolmaatschappelijk werk

Schoolmaatschappelijk werk


School Maatschappelijke Werk SMW+ op school
De SMW’er is er voor school, ouders én kind. Om meer duidelijkheid te krijgen wat een SMW’er doet, hoe hij/zij te werk gaat en wanneer en hoe je bij SMW terecht kan is dit hieronder beschreven:

Waarom School Maatschappelijk Werk?
Het streven van School Maatschappelijk Werk is dat alle kinderen en jongeren, waar nodig, krijgen wat zij nodig hebben om veilig en gezond op te groeien.
School is hierbij een goede plek om zicht te krijgen op kinderen en jongeren.
De meeste kinderen groeien veilig en gezond op. De School Maatschappelijk
Werker kan meedenken/ondersteunen hoe kinderen en jongeren preventief ondersteund kunnen worden om dit vast te houden (bijvoorbeeld door het volgen van een training). Soms is een  gesprek of advies (aan ouder, kind of leerkracht) al voldoende.
Met een klein deel van de jeugdigen op scholen gaat het niet vanzelf goed. Schoolmaatschappelijk Werk PLUS (SMW+) helpt hen en hun ouders/opvoeders, familie en leerkrachten met het oplossen van problemen. Die hulp maakt het beter mogelijk dat de jeugdigen opgroeien tot sociale, mondige en zelfredzame burgers die een bijdrage aan de (lokale) samenleving leveren. Schoolsucces is één van de belangrijkste beschermende factoren om maatschappelijke uitval te voorkomen. Voor alle jeugdigen in het primair en voortgezet onderwijs moet er daarom sprake zijn van ‘passend onderwijs’: wat is de best mogelijk ontwikkeling?
Voor sommige jeugdigen betekent dit dat zij extra zorg en aandacht nodig hebben. Scholen hebben een zorgplicht en het SMW+ vervult hierin een belangrijke rol.

School Maatschappelijk Werker ondersteunt jeugdige, gezin en de school
School Maatschappelijk Werker is partner in de zorg voor jeugdigen van wie de ontwikkeling stagneert of dreigt te stagneren. Wat de School Maatschappelijk Werker doet hangt af van de vraag en de aard van de problematiek van de jeugdige en het gezin. School Maatschappelijk Werker doet in vergelijking met het klassieke schoolmaatschappelijk werk meer aan preventie, verleent zelf hulp aan het gezin, is onderdeel van het gemeentelijk wijk- en of jeugd- en of zorgteam en biedt meer ondersteuning aan het schoolteam, in de vorm van informatie, consultatie en andere vormen van ondersteuning.  
De School Maatschappelijk Werker is in staat om zorgwekkende situaties te signaleren, problematiek te herkennen en te bezien welke jeugdigen en/of gezinnen welk type hulp nodig hebben. Zij kunnen deze hulp zelf kortdurend aanbieden of, wanneer de problematiek complexer is en/of intensievere behandeling vraagt, de casus inbrengen in het  gemeentelijk wijk- jeugd- of zorgteam.
De rol van de School Maatschappelijk Werker hangt samen met het beleid, de structuur en cultuur van de school: dit betekent dat differentiatie per school mogelijk is.
 
Voor school:
School Maatschappelijk Werker en leerkrachten zijn partners. Ieder werkt vanuit zijn eigen deskundigheid en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Leerkrachten zien het kind dagelijks en onderhouden contact met ouders. Wanneer de leerkracht signaleert (dit kunnen zorgen en/of opvallendheden zijn), kan het helpend zijn om dit nader te bespreken/onderzoeken alvorens je als leerkracht actie neemt.
Met een oplossingsgerichte blik wordt er samen gezocht naar de beste manier om problemen aan te pakken voor zover dit de wettelijke taak van het onderwijs betreft (op schoolniveau). Consultatie, advies en ondersteuning geven aan leerkrachten is een kerntaak van de School Maatschappelijk Werker. Voorbeelden voor overleg zijn wanneer je een onderbuikgevoel hebt,  je opvallendheden signaleert, een training voor een kind overweegt, er weerstand is bij ouders, er zorgen zijn over de thuissituatie, er sprake is van een scheiding bij ouders of de samenwerking niet voldoende loopt. Daarnaast heeft de School Maatschappelijk Werker ook de verantwoordelijkheid om op te treden als de jeugdige risico’s loopt in zijn gezin (verwaarlozing, mishandeling e.d.). Iedere School Maatschappelijk Werker werkt daarom vanuit de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. De School Maatschappelijk Werker ondersteunt leerkrachten bij het herkennen van signalen van kindermishandeling en bij het handelen als er concrete vermoedens zijn.

Voor ouders:
Ouders kunnen in eerste instantie terecht bij de leerkracht of IB’er.  Er zijn op didactisch vlak verschillende mogelijkheden. Wanneer er zorgen blijven (met name op het gebied van gedrag, de sociaal emotionele ontwikkeling en de thuissituatie), kunnen ouders terecht bij de School Maatschappelijk Werker.
Ouders kunnen ook direct bij de School Maatschappelijk Werker terecht.

Voorbeelden op het gebied van opvoedingsvragen:
• de ouder wilt weten of hij anders met zijn kind zou kunnen omgaan
• de heeft het gevoel dat hij er alleen voor staat
• de ouder beleeft geen plezier meer aan zijn kind

Voorbeelden op het gebied van kind gedrag:
• er is voortdurend ruzie
• het kind is lusteloos of juist overactief
• het kind heeft moeite met het aangaan van contacten met leeftijdsgenoten
De School Maatschappelijk Werker zal samen met de ouder bekijken wat de beste hulp is voor u en uw kind.
 
Voor het kind:
Wanneer een kind niet zo goed in zijn vel zit, niet goed ligt in de klas, op zijn tenen loopt, moeite heeft met de emotie-regulatie of knel zit in een scheiding van ouders kan het helpend zijn gesprekken met de School Maatschappelijk Werker aan te gaan. Dit gaat altijd in overleg met ouders. Dit zijn een aantal gesprekken (uitgangspunt is 5 gesprekken) waarbij de situatie verkent wordt en er aandacht is voor de hulpvraag. Wanneer dit niet voldoende toereikend is kan de School Maatschappelijk Werker inschatten wat er aanvullend nodig is.
 
Voor externe partners:
De School Maatschappelijk Werker legt actief verbinding met partijen binnen en buiten de school. Binnen de school zijn dit de leerkracht(en), de interne begeleider of zorgcoördinator, de directeur, en vanzelfsprekend de schoolarts, de jeugdverpleegkundige en medewerkers van leerplicht die aan de school verbonden zijn. De School Maatschappelijk Werker  maakt onderdeel uit van het gemeentelijk wijk-, jeugd- of zorgteam. Vanuit die rol draagt hij bij aan de verbinding met en doorverwijzing naar andere hulp- en dienstverlening.  De School Maatschappelijk Werker zorgt er ook voor dat de school en CJG-coördinator of gemeentelijk wijk-, jeugd- of zorgteam - binnen de grenzen van de privacy – voortdurend op de hoogte zijn van  de voortgang van de hulp.

De School Maatschappelijk Werker in school
Het is van belang dat de School Maatschappelijk Werker benaderbaar is voor ouders en kinderen door regelmatig op school aanwezig te zijn. Ook de leerkracht of de intern begeleider kan de ouder verwijzen naar de School Maatschappelijk werker. 
Wanneer de ouder of de school (leerkracht/IB’er)  een beroep doet op de School Maatschappelijk Werker,  zal deze een gesprek aangaan met de ouder/verzorger (zonodig mét IB’er en/of leerkracht). Samen met de ouder bespreekt de  School Maatschappelijk Werker de zorgen/vragen. In goed overleg wordt een oplossing gezocht. De inzet van de School Maatschappelijk Werker kent verschillende vormen en mogelijkheden. Dit kan op school of bij het gezin thuis.  Belangrijk is dat school, ouders én kind baat hebben bij de oplossing.
Zoals eerder beschreven kan de schoolmaatschappelijk werker ook de leerkracht ondersteunen bij de begeleiding van kinderen met sociale of emotionele problemen.

Vaak zijn er maar enkele gesprekken nodig school én gezin weer op weg te helpen. Soms is er voor langere tijd hulp nodig. De School Maatschappelijk Werker bekijkt dan samen met alle betrokkenen waar die hulp het beste geboden kan worden. Dat kan dan ook bij een andere instelling zijn. Natuurlijk zijn alle gesprekken vertrouwelijk.
 
Soms is het probleem zo ingewikkeld, dat overleg met andere instellingen noodzakelijk is. Dat gebeurt alleen als ouders daarvoor toestemming hebben gegeven. Van tevoren wordt met u besproken wat de reden van het overleg is en wat het zou moeten opleveren.
Van de uitkomst wordt u natuurlijk ook op de hoogte gebracht.
Taken van de School Maatschappelijk Werker samengevat:
De kern van de rol van de School Maatschappelijk Werker is om:
Als schakel te fungeren tussen school, CJG en gemeentelijk wijk-, jeugd- of zorgteam. Zowel op gebied van casuïstiek als het signaleren van trends ten behoeve van de beleidsmatige vertaling.
Jeugdigen en/of ouders die zelf om hulp vragen en/of verwezen worden door de school snel te helpen met informatie, advies, ondersteuning en kortdurende en lichte vormen van psychosociale hulp en/of pedagogische begeleiding, al dan niet in de vorm van trainingen i.s.m. het CJG.
Screening en probleemverheldering te bieden bij problemen op basis van gesprekken met leerkrachten, jeugdige en ouders. Analyse van wat eerder al in hulpverlening gedaan is hoort daarbij.
 
De School Maatschappelijk Werker ondersteunt de school door:
Mee te denken over de (interne) zorgstructuur, en te participeren in interne ondersteuningsteams.
De leerkracht of het schoolteam te adviseren en ondersteunen/coachen bij het signaleren van problemen bij jeugdigen, hoe hiermee om te gaan en hoe daarover te communiceren met jeugdigen en ouders.
Vaak voorkomende problemen te signaleren en schooldirecties (en schoolbestuur) en jeugdteams te adviseren wat hiermee te doen (beleidsvoorbereiding).
Samen met de school activiteiten ontwikkelen voor voorlichting en preventie voor jeugdigen en hun ouders, voor het onderwijsteam.
Bemiddeling tussen jeugdigen, ouders en school
 
De School Maatschappelijk Werker is de schakel naar extra zorg door:
Eventueel hulp in te schakelen via het gemeentelijk wijk-,  jeugd- of zorgteam
Samen met de interne begeleider of zorgcoördinator voorbereiden van de aanmelding bij het gemeentelijk wijk-, jeugd- of zorgteam t.b.v. het inzetten van externe hulpverlening en het verzamelen van informatie hiertoe
Signaleren van lacunes, overlap en gebrek aan afstemming in de hulpverleningsketen en deze signalen op de geëigende plekken bij school en/of gemeente neerleggen
 
Positionering van de School Maatschappelijk Werker
De School Maatschappelijk Werker is deel van de interne zorgstructuur van de school en levert een bijdrage aan de versterking daarvan. De interne begeleider (PO) of de zorgcoördinator (VO, MBO) zijn verantwoordelijk voor het vormgeven van de interne zorgstructuur. Voor de interne begeleider en de zorgcoördinator is de School Maatschappelijk Werker de partner vanuit de zorg om problemen snel en goed te kunnen signaleren, aan te pakken en zo nodig over te dragen aan het gemeentelijk wijk-, jeugd- of zorgteam . Veel van de aanmeldingen bij de School Maatschappelijk Werker komen dus via de interne zorgstructuur. Intern begeleider/zorgcoördinator en School Maatschappelijk Werker vormen samen de brug tussen schoolinterne zorg én de gemeente i.v.m. de (brede) jeugdzorg en/of lokale voorzieningen als schuldhulpverlening. De School Maatschappelijk Werker heeft daarnaast een eigen professionele verantwoordelijkheid en kan van daaruit zelfstandig beslissen contacten met jeugdigen en/of hun ouders aan te gaan.
De School Maatschappelijk Werker op de Blokwhere:
Hallo ouders, leerlingen en leraren,
Graag stel ik mij even voor:
Mijn naam is Carolien de Visser. Vanaf 2018 zal ik als School Maatschappelijk Werker (+) aan de slag gaan in het primair onderwijs. Inmiddels heb ik verschillende ervaringen opgedaan in de jeugdhulpverlening, waaronder het School Maatschappelijk werk. Met veel plezier ga ik dan ook van start op de basisscholen in de gemeente Edam – Volendam.
Werken met kinderen en ouders doe ik met veel plezier. De juiste hulp aan laten sluiten of samen zorgen dat een hulpvraag wordt opgelost waardoor kind en gezin weer verder kan gaan vind ik een leuke uitdaging. Graag ga ik deze samen aan met leraren, intern begeleiders en andere belangrijke betrokkenen.
 
Vanaf het nieuwe jaar zal ik op de verschillende scholen aanwezig zijn tijdens het inloopspreekuur.
Ik kan vrijblijvend worden aangesproken, waarbij we direct naar de vraag kijken of we een afspraak hiervoor inplannen. Vragen kunnen gaan over de ontwikkeling van je kind, echtscheiding, rouw e.d.
Het kan zijn dat een aantal gesprekken helpen om weer op weg te kunnen, mocht dit niet zo zijn dan ondersteun ik om de juiste hulp te verkrijgen.
Groetjes, Carolien